2022/08/13

Munduko hirien % 10ek bakarrik gainditzen dute aire kalitate onaren proba

Munduko hirien % 10ek bakarrik gainditzen dute aire kalitate onaren proba

Ataun Irratia2022/04/05
Los Ángeles hiriko aire kutsatua 1
Munduko biztanleen % 99k aire kutsatua arnasten du, planetako hirien % 10ek soilik betetzen dituzte NBEren airearen kalitatearen estandarrak.

Munduko biztanleen % 99k gomendatutako kalitate-mugak gainditzen dituen airea arnasten du, Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) astelehen honetan Osasunaren Munduko Eguna dela eta argitaratutako txosten baten arabera. Txosten horretan 117 herrialdetako 6.000 hiri baino gehiago aztertu dira. Lan berria nitrogeno dioxidoaren kontzentrazioei buruzko datu-base handiena da, hiri-kutsatzaile arrunta eta partikulen eta ozonoaren aitzindaria hirietan, Maria Neira OMEko Ingurumen, Klima Aldaketa eta Osasun Saileko zuzendariak jakinarazi duenez.

«Pandemia batetik bizirik atera ondoren, onartezina da oraindik 7 milioi heriotza prebenigarri eta kontaezinak diren osasun oneko urte galduak izatea, airearen kutsaduraren ondorioz prebenitu daitezkeenak. Hori esaten dugu airearen kutsadurari buruz eskuragarri dauden datu, proba eta soluzioen mendiari erreparatzen diogunean. Hala ere, oraindik inbertsio gehiegi egiten ari dira ingurumen kutsatuan, aire garbi eta osasungarrian inbertitu beharrean», esan du Neirak.

Material partikulatuaren neurketak ere egin dira, 10 mikrometro edo 2,5 mikrometro baino diametro txikiagoekin. Horiek biriketan eta odol-uholdean sartzeko gai dira, eta arazo kardiobaskularrak, zerebrobaskularrak eta arnasketakoak eragiten dituzte. Bi kutsatzaile talde horien jatorria erregai fosilak erretzearekin lotutako giza jarduerak dira.

«Egungo kezka energetikoek sistema energetiko garbiago eta osasungarriagoetarako trantsizioa bizkortzearen garrantzia nabarmentzen dute. Erregai fosilen prezio altuek, segurtasun energetikoak eta airearen kutsaduraren eta klima-aldaketaren osasun-erronka bikiei aurre egiteko premiek azpimarratzen dute erregai fosilen mendekotasun txikiagoa duen mundu baterantz azkarrago joateko premia dagoela», esan du Tedros Adhanom Ghebreyesus OMEko zuzendari nagusiak.

Izan ere, OMEko Ingurumen, Klima Aldaketa eta Osasun Saileko teknikari Sophie Gumyk gaineratu duen bezala, mundu osoko hirien % 10ek soilik betetzen dituzte OMEk gomendatutako airearen kalitate-mailak. Horregatik, erakundeak gobernuei eskatu die airearen kalitatearen estandar nazionalak hartzea edo berrikustea, OMEren Airearen Kalitatearen Gidalerroen arabera; airearen kalitatea monitorizatzea eta airea kutsatzeko iturriak identifikatzea; eta etxeko energia garbia bakarrik erabiltzeko trantsizioa bultzatzea, janaria prestatzeko, berotzeko eta argiztatzeko.

OMEk eskatu du, halaber, garraio publikoko sistema seguruak eta eskuragarriak eta oinezkoentzako eta txirrindularientzako sare lagungarriak eraikitzeko; ibilgailuen emisioei eta eraginkortasunari buruzko arau zorrotzagoak ezartzeko; ibilgailuentzako nahitaezko ikuskaritza eta mantentze-lanak betearazteko; energetikoki eraginkorrak diren etxebizitzetan inbertitzeko eta energia sortzeko; eta industria- eta udal-hondakinen kudeaketa hobetzeko.

OMEren iritziz, herrialdeek ezarri behar dituzten beste neurri batzuk honako hauek dira: nekazaritza-hondakinen errausketa murriztea, baso-suteak eta nekazaritzako eta basogintzako zenbait jarduera (adibidez, landare-ikatzaren ekoizpena); airearen kutsadura sartzea osasun-arloko profesionalen ikasketa-planetan, eta osasun-sektoreak parte hartzeko tresnak ematea.


ATI Komunikazio Taldea

ATI Komunikazio Taldea, ikus-entzunezko komunikazioaren alorrean oinarritzen da bere zerbitzuak eskaintzerako garaian. Gauzak horrela, idaitziz, audioz, bideoz eta irudiz eskaintzen ditu zenbait produktu Ataungo herritik, Euskal Herri nahiz mundu zabalera. Ataun Irratia du guztiaren oinarri, eta honen bitartez musika, entretenimendua eta askoz ere gehiago eskaintzen du eguneko 24 orduetan zehar.


EMAIL

WHATSAPP



I R A G A R K I A
AD_Gureaz_gozatuz_Gorka_1080x1080
GDPR Cookie Consent with Real Cookie Banner